Landkaartje

Het Landkaartje (Araschnia levana) is een vlinder die er in het voorjaar anders uitziet dan in de zomer. Landkaartjes die in het voorjaar worden geboren zijn oranje, terwijl de zomer Landkaartjes donkerbruin zijn. Het Landkaartje is een algemene vlinder, die in heel Nederland te vinden is.

Landkaartje (Araschnia levana)

Landkaartje zomervorm

De mannetjes en vrouwtjes zien er vrijwel hetzelfde uit. Vrouwtjes zijn iets groter, ze hebben wat meer oranje en ze hebben een relatief dik achterlijf.

Voorjaarsvorm (forma levana)

In het voorjaar (april t/m juni) heeft het Landkaartje oranje vleugels met donkere vlekken. De vlinder dan wat kleiner (16 – 18 mm), dan de Landkaartjes, die in de zomer worden geboren (17 – 21 mm). Van een afstandje kan de voorjaarsvorm verward worden met een parelmoervlinder, maar van dichtbij is het verschil duidelijk te zien.

Landkaartje (Araschnia levana) voorjaarsvorm

Landkaartje voorjaarsvorm

Landkaartje (Araschnia levana) voorjaarsvorm

Landkaartje voorjaarsvorm

Net als bij de zomervariant vertoont de achterkant van de vleugels een patroon van lijnen met bruine, zwarte en witte vlakken. Omdat dit een beetje op een landkaart lijkt, is de vlinder Landkaartje genoemd.

Landkaartje (Araschnia levana) voorjaarsvorm

Landkaartje voorjaarsvorm (onderkant vleugels)

Zomervorm (forma prosa)

De Landkaartjes, die in de zomer (juli t/m september) worden geboren zijn donkerbruin. Op de vleugels is een smalle witte band te zien en oranje vlekjes langs de achterrand.

De zomervorm lijkt op de Kleine ijsvogelvlinder, maar bij de Kleine ijsvogelvlinder is de witte band breder en ontbreken de oranje vlekken.

Vrouwtjes hebben een dikker achterlijf dan mannetjes en ze hebben iets meer oranje.

Landkaartje zomervariant (Araschnia levana)

Landkaartje zomervorm (vermoedelijk een vrouwtje)

Landkaartje (Araschnia levana) zomervorm

Landkaartje zomervorm (vermoedelijk een vrouwtje)

Landkaartje zomervariant (Araschnia levana)

Landkaartje zomervorm (vermoedelijk een mannetje)

Landkaartje (Araschnia levana)

Landkaartje zomervorm (vermoedelijk een mannetje)

De achterkant van de vleugels vertoont net als bij de voorjaarsvariant een patroon van lijnen met bruine, zwarte en witte vlakken.

Landkaartje (Araschnia levana)

Landkaartje zomervorm

Landkaartje zomervariant (Araschnia levana) onderkant vleugel

Landkaartje zomervariant onderkant vleugel

Tussenvorm

De hoeveelheid licht en warmte in het rups- en popstadium bepaalt de kleur van het Landkaartje: oranje in het koude voorjaar en bruin in de warme zomer. In een warm voorjaar of een koude zomer ontstaan soms tussenvormen, waarbij de kleur van het Landkaartje iets van de zomer en iets van het voorjaar heeft. Ook als er, na een lange warme zomer, een 3e generatie Landkaartjes is, zit die vaak tussen de bruin en oranje in.

Hier is zo’n tussenvorm te zien. Een bruin Landkaartje uit de zomer met relatief veel oranje.

Landkaartje (Araschnia levana) forma porima

Landkaartje zomervorm met relatief veel oranje

Informatie Landkaartje

Latijnse naam: Araschnia levana
Familie: aurelia’s (Nymphalidae)
Onderfamilie: schoenlappers (Nymphalinae)

Zeldzaamheid: algemeen
Vleugelgrootte: 16 – 18 mm (voorjaarsvorm), 17 – 21 mm (zomervorm)
Vliegtijd: april t/m juni (voorjaarsvorm), juli t/m september (zomervorm)
Waar te vinden: heel Nederland
Aantal generaties: 2
Overwintert als: pop
Leefomgeving: graslanden in de buurt van bossen, bosranden en open plekken in het bos en tuinen en parken

Engelse naam: Map Butterfly, European Map
Duitse naam: Landkärtchen
Franse naam: La Carte Géographique

Meer vlinders

Bekijk ook andere vlinders uit de Aurelia familie.

Keizersmantel (Argynnis paphia)

Keizersmantel

De Keizersmantel is een grote oranje vlinder met donkerbruine strepen en stippen op de vleugels.

Zeldzaamheid: zeldzaam
Latijnse naam: Argynnis paphia
Familie: aurelia’s (Nymphalidae)
Onderfamilie: passiebloem en parelmoervlinders (Heliconiinae)

Purperstreepparelmoervlinder (Brenthis ino)

Purperstreepparelmoervlinder

De Purperstreepparelmoervlinder is zeldzame vlinder met een kenmerkende paarsachtige band op de achtervleugel.

Zeldzaamheid: zeer zeldzaam
Latijnse naam: Brenthis ino
Familie: aurelia’s (Nymphalidae)
Onderfamilie: passiebloem en parelmoervlinders (Heliconiinae)